onLoad and onUnload Example


;




پیک ارسباران
بررسي و تحليل وقايع اتفاقيه در منطقه ارسباران


آشنايي با منطقه ارسباران

ارتفاعات مهم و پستی و بلندی ها: از لحاظ پستي و بلندي اين شهرستان منطقه اي كوهستاني بوده و رشته كوه اصلي آن با نام قره داغ داراي قلل متعدد با ارتفاعات متفاوت باشد بيشتر قلل اين رشته كوه در دو شهر اهر – كليبر واقع شده و تنها قله سايگرم با ارتفاع 2750 متر در اين شهرستان قرار دارد. قلل ديگر مانند گشت سر (2940 متر) قاضي بلاغ (2700 متر)، شيور (2652 متر)، سارپارق (2860 متر) و زينقالو (2900 متر) در دو شهرستان اهر و كليبر استقرار يافته اند.

تقسیمات کشوری

براساس آخرین تقسیمات کشوری دارای سه بخش (مرکزی، خداآفرین و آبش‌احمد)، 15 دهستان و 3 نقطه شهری به نام های کلیبر، خمارلو و آبش‌احمد می‌باشد.

جمعیت

در آخرین سرشماري سال 1385، جميعيت شهرستان کلیبر در حدود 259،87 نفر بوده است.

جغرافیای تاریخی شهرستان کلیبر

سیاح غرب به نام ابن حوقل در سال ۳۶۷ هجری از منطقه کلیبر دیدن کرده و می نویسد : سیاه کویه (قره داغ ) کوهی بس بزرگ است و مردم آنجا به سیصد زبان تکلم دارند . در سراسر آن باغ ها و گلها و آبراهه ها و نیز فلاحان دیده می شوند ، سرزمین پر برکت و حاصلخیز است چنانکه میوه های آن هدر رود و خوردن آن رایگان است . در این ناحیه همیشه ابر است و آفتاب کمتر می تابد.

آثار تاریخی و دیدنی شهرستان کلیبر

قلعه بابک (قلعه بذ): مهمترین اثر به جا مانده از تمدن های گذشته قلعه کوهستانی بسیار بزرگ و عظیمی است بر بالای کوههای مهجور که کوهی بس صعب العبور است و ارتفاع آن از سطح دریا ۳۰۰۰ متر می باشد. این قلعه با اسامی مختلفی چون قلعه بذ ، قلعه جمهور، قیز قالاسی، کلیبر و قلعه بابک ناميده مي شود .از این قلعه در طول تاریخ پادشاهان و عیاران زیادی استفاده کرده اند .موقعیت قلعه بابک طوری است که دسترسی بدان غیر ممکن بوده و از دو راه می توان به آن صعود کرد . این قلعه در ۵ کیلومتری جنوب غربی کلیبر قرار دارد .

قلعه بابک دارای ۲ دروازه می باشد . دروازه شمالی و دروازه غربی که اصلی ترین و پر ترددترین دروازه شمالی است که درست روبروی دالان ورودی که یک نفر به سختی می تواند از آنجا بگذرد قرار دارد ، و دروازه غربی به عنوان دروازه فرعی محسوب می شود و از رونق چندانی برخوردار نيست.

قلعه پیغام: این قلعه در ۱۰ کیلومتری جنوب کلیبر در نزدیکی روستای پیغام بر بالای کوهی که از سه طرف آن پرتگاه است و رود بزرگ کلیبر از پای این کوه می گذرد قرار گرفته است . از ساختمانهای قلعه و دیوار آن آثار کمی باقی مانده است و حفاران و دزدان آثار باستانی همه چیز را تخریب کرده اند .مصالح به کار رفته در برج باروها و سیستم نگهداری آی و آب انبار مشابه قلعه بذ و قلعه آوارسین می باشد . باستان شناسان تاریخ این قلعه را به دوران قبل از اسلام و اشکانیان نسبت داده اند .این قلعه بر تمامی راههای ورودی و خروجی شهر تسلط داشته و تنها راه قدیم و جدید از کنار آن می گذرد .همان طور که از اسم این قلعه بر می آید وظیفه آن نگهبانی در درب ورودی شهر  باستانی بَر یا کلیبر کنونی بوده است .

قصر وینه: روستای وینه مرکز دهستان منجوان از بخش خداآفرین است که طبیعت بسیار زیبا و خاطره انگیز دارد. در ورودی ده بر بلندی کوهی که به رود ارس و قسمت قره باغ و راه اصلی کنار ارس تسلط دارد خرابه های قلعه وینه به چشم می خورد .قصر باشکوه کانتور متعلق به ارمنی ثروتمندی به نام طومانیانس بوده (دوران قاجاریه ) که محل نگهداری غلات و احشام و همچنین محل زندگی در اطاقهای متعدد به چشم می خورد . قصر کانتور در دو طبقه و از سنگهای تراشیده شده به شکل مربع ساخته شده است . تاریخ ساخت یا تعمیر آن در سر درب ورودی سال ۱۹۰۷ میلادی را نشان می دهد . ساختمان این بنا شباهت زیادی به کلیسای سنت استپانوس در جلفا دارد و بی شک قسمتی از ساختمان به عنوان کلیسا کاربری داشته است .

پل های خداآفرین: یکی از آثار قدیمی و مهم شهرستان کلیبر پل های قدیمی و تاریخی خداآفرین می باشد . در نزدیکی روستای خمارلو دو پل قدیمی به چشم می خورد که یکی خراب شده ولی دیگری تعمیر شده است و هنوز هم برای پیاده قابل استفاده است . طول پل سالم ۱۶۰متر است که ۱۲۰ متر متعلق به ایران و ۴۰ متر متعلق به جمهوری آذربایجان است . محل پل ها تنگ ترین معابر رود ارس می باشد که بستر سنگی دارد ولی سایر جاهای محل عبور رود آهکی و نرم است که در آن زمان برای ساختن پل توانایی و امکانات نداشتند . عده ای ، از پل به نام پل کیخسرو – عده ای عده ای به نام پل کوروش و یا سیروس خوانده اند . در کتاب های تاریخی آمده است که اعراب نیز برای فتح قفقاز از پل ها استفاده کرده اند . همچنین پادشاهان امرای زیادی در طول تاریخ آن را تعمیر کرده و ازآن استفاده کرده اند که از جمله آ ن پادشاهان : الجایتو سلطان – شاه خدابنده – آقا محمدخان قاجار – جلال الدین ملکشاه و …

مسجد جامع کلیبر: مسجد جامع کلیبر در مرکز شهر قرار دارد . طول بنا ۵۰ متر عرض آن ۳۰ متر می باشد مسجد دارای گنبدی بزرگ است که در گذشته مناره ای به ارتفاع ۴۵ متر و قطر ۱۷ متر داشته که تا سال ۱۳۳۰ شمسی پابرجا بوده . این مناره به علت بمباران روس ها در شهریور ۱۳۲۰ آسیب دیده و در سال ۱۳۳۰ فرو ریخته است .در وسط این مسجد درخت داغداغان تنومندی رشد کرده و سر از وسط مسجد بیرون برآورده بود که در سال ۱۳۴۰ شمسی توسط امناء مسجد معدوم شده است .

قصر آئینه لو: از دیگر جاذبه های تاریخی و مهم و جذاب شهرستان قصر آئینه لو می باشد . این قصر در ته یکی از دره ها در روستای آئینه لو قرار دارد این قصر به ثروتمند معروف ارمنی دوران قاجاریه (طومانیاس) بوده است .از ساختمان با عظمت آن امروزه چیزهای زیادی باقی نمانده است . بنای نیمه سالم و باقی مانده این عمارت که در جهت شمال جنوب ساخته شده است در حدود ۱۲*۲۰ متر می باشد که قسمت جنوبی آن از در اصلی تا جنوب ۵/۶ متر می باشد این ساختمان ۳ طبقه یعنی (قسمت جنوبی) سه طبقه ولی بقیه ساختمان ها ۲ طبقه می باشد . نامگذاری این قصر به نام آئینه لوبه خاطر سقف فلزی و درخشندگی بیش از حد آن بوده و چون مردم برای اولین بار شاهد این چنین سقفی می شدند آن را آئینه لو نامیدند .

قلعه دره سی: قلعه دره سی در ۳ کیلومتری جنوب غرب شهرستان در جوار سپهر حماس قلعه بذ قرار دارد . در این مکان علاوه بر سر سبزی و خرمی آبشار های بلند از آب چشمه های کوهستانهای بذ وجود دارد که همه کس را بیشتر شیفته خود می سازد . روح نوازی انواع پرندگان کوچک و بزرگ در دل جنگل در شب و روز نوازشگر گوش گردشگران عزیز می باشد . این تفرجگاه محل زندگانی پرندگانی مانند کبک و پرندگان شکاری مانند شاهین و همین طور پرندگان خوش الحال می باشد که هر ساله پذیرای هزاران هزار میهمان داخلی و خارجی با طبیعت خود می باشد .

اخیرا در این منطقه عملیات اجرایی ساخت تله کابین و مجتمع تفریحی آغاز شده است. این مجموعه بسیار گسترده از بخشهای متنوعی مانند مجموعه تله کابین گردشگری، مجموعه رستوران های سنتی و مدرن ، مجموعه اقامتی، مجموعه تفریحی و شهربازی، مجموعه ورزشی، مجموعه دهکده تندرستی، مجموعه شهرک سینمایی و رصدخانه، مجموعه باغ گل، باغ وحش، باغ پرندگان، پارک طبیعت، مجموعه خدمات عمومی و تجاری و فضاهای عمومی تشکیل شده است که در فازهای مجزا و زمان بندی های تعیین شده، اجرا خواهند شد.

اقتصاد

فعاليت اقتصادي در داخل شهر بيشتر اختصاص دارد به بخش خدمات شهري. با توجه به موقعيت قرارگيري شهرستان كه از چهار طرف بوسيله كوههاي بزرگ محاصره شده است لذا زمين و سطح مناسب براي كشاورزي بسيار كم مي باشد و كشاورزي بيشتر به صورت ديمي صورت مي گيرد.

کشاورزی

بخش كشاورزي شامل گروه هاي عمده فعاليت كشاورزي، شكار و جنگلداري است كه در سطح شهرستان اين بخش حدود 50 درصد از شاغلين را بخود اختصاص داده است. درآمد بخش كشاورزي معمولاً از درصد پايين برخوردار بوده به طوري كه اغلب روستائيان براي كسب درآمد بيشتر و استفاده از امكانات رفاهي به شهر مهاجرت مي كنند. منطقه به خاطر جنگلي بودن و حيواناتي كه در آن هست مردم را به سوي جنگلداري و كسب درآمد از جنگل و شكار هدايت مي كند.

صنعت

اين بخش شامل استخراج معدن، صنعت تامين برق، گاز، آب رساني مي باشد كه در اين بخش بيشترين تعداد شاغلین مربوط به كارگران ساختمان اعم از كارگر ساده، فني و معمار است. بعد از آن صنعت يا ساخت وسايل و تعمير است. در قسمت صنعت تامين گاز، آب و برق شاغلين به تخصصهايي همانند لوله كشي آب، تامين گاز و تامين برق مشغول هستند.

                                             

 

    *********************************

نگاهی گذرا به شهرستان اهر

شهرستان اهر با مساحت 93/3073 كيلومتر مربع از شمال به شهرستان كليبر، از غرب به شهرستان ورزقان، از جنوب به شهرستان هريس و از شرق به شهرستان مشگين شهر در استان اردبيل محدود است. اين شهرستان در موقعيت 39 درجه و 5 دقيقه عرض شمالي و 47 درجه و 33 دقيقه طول شرقي واقع شده است.

جغرافیای طبیعی شهرستان اهر

شهرستان اهر در يك منطقه كوهستاني قرار گرفته و مشخصه اصلي آن، رشته كوه قره‌داغ مي‌باشد كه قلل مرتفع آن چهره كوهستاني به شهرستان داده است. اين شهرستان در ميان ارتفاعات مهمي چون قيزقلعه‌سي به ارتفاع 1266 متر و كوه تاريخي معروف هشت سر با ارتفاع 2536 متر محصور شده و دامنه ارتفاعات مزبور از جهات شمال و جنوب و غرب تا هوراند كشيده شده است. پست‌ترين نقطه، بخش كناره‌هاي رودخانه قره‌سو كه در قسمت شرقي شهرستان واقع و محل كشت و زرع انواع محصولات باغي و زراعي مي‌باشد.

آب و هوا: شهرستان اهر داراي سه اقليم اب و هوايي گرمسير ، سردسير و ميان بند كه ماههاي خشك و يخبندان ان بين 5 الي 8 ماه و ميزان بارندگي ساليانه 250 الي 400 ميليمتر و رطوبت ان حداكثر 82% و حداقل 53% و حداكثر درجه حرارت ان 34+ و 22- سانتيگراد مي‌باشد كه با وجود احداث سد ستارخان تغیيرات چشم گيري از نظر اب و هوايي به وجود امده است.

تقسیمات کشوری شهرستان اهر

شهرستان اهر در سال 1323 تأسيس و براساس آخرين تقسيمات كشوري سال 85، اين شهرستان از 2 بخش مركزي و هوراند تشكيل يافته و داراي 9 دهستان بوده به طوري كه 6 دهستان قشلاق به مركزيت روستاي تازه‌كند، دهستان گويجه بل به مركزيت روستاي خونيق، دهستان اوچ هاچا به مركزيت روستاي يخفروزان دهستان آذغان به مركزيت روستاي آذغان، دهستان بزكش به مركزيت روستاي كرنگاه و دهستان ورگهان به مركزيت روستاي ورگهان در تابعيت بخش مركزي و 3 دهستان دودانگه به مركزيت شهر هوراند، دهستان چهاردانگه به مركزيت روستاي آق‌براز و دهستان ديكله به مركزيت روستاي مجيدآباد در تابعيت بخش هوراند قرار دارند. اين شهرستان از 2 شهر (اهر و هوراند) و تعداد 315 روستا تشكيل يافته است.

جمعیت

جمعیت این شهرستان بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، 147781 نفر بوده‌است.

پیشینه تاریخی شهرستان اهر

سرزمين‌ اهر داراي‌ گذشته‌اي‌ دور است‌. سنگ‌ نبشتة اورارتويى‌، بر دامنة كوه‌ زاغى‌ واقع‌ در شمال‌ روستاي‌ سقين‌ دل‌، در نزديكى‌ اهر و نيز بقاياي‌ دژهاي‌ ساسانى‌ در اين‌ منطقه گواه‌ اين‌ ادعاست‌. در سده‌هاي‌ نخستين‌ اسلامى‌، اهر از شهرهاي‌ آبادان‌ بر سر راه‌ اردبيل‌ به‌ دبيل‌ بوده‌ است. در حدود العالم‌، اهر قصبة ميمد (ميمند) معرفى‌ شده‌ است‌. در اواخر سدة 6 و اوايل‌ سدة 7ق‌، اهر مدتى‌ تختگاه‌ ملوك‌ پيشتكين‌ بود. در دورة صفويه‌، اهر به‌ سبب‌ وجود بارگاه‌ شيخ‌ شهاب‌الدين‌ اهري‌ در آنجا، مورد توجه‌ شاهان‌ صفوي‌ قرار داشت و مدتى‌ نيز حاكم‌نشين‌ قره‌داغ‌ شمرده‌ مى‌شد. در دورة قاجاريه‌ و جنگ‌ نخست‌ ايران‌ با روسيه‌ ، اهر مدتى‌ مركز فرماندهى‌ عباس‌ ميرزا برضد قواي‌ روسيه‌ بود. در شهريور 1320ش‌، شهر اهر و شهرهاي‌ ديگر آذربايجان‌، مورد حملة هوايى‌ نيروهاي‌ شوروي‌ قرار گرفت‌ و عده‌اي‌ از مردم‌ اهر در اين‌ حمله‌، كشته‌ شدند.

آثار تاريخي و نقاط ديدني

بقعه شیخ شهاب الدین اهری: در پارک شیخ شهاب الدین قرار گرفته وآرامگاه شیخ شهاب الدین محمد اهری - عارف بزرگ قرن هفتم هجری- است. این بنای تاریخی با معماری اسلامی نشانگر ذوق هنر مردم این دیار در روزگار گذشته می باشد. تاریخچه این بقعه به عصر شاه عباس اول می رسد ولی قدمت بعضی از قسمتهای آن از جمله حصار سنگی مقبره و درب شرقی به قبل از دوره صفویه (دوره ایلخانی)مربوط میشود. این بقعه دارای 1497 مترمربع بوده و ساختمانی مشتمل بر خانقاه، مسجد، ایوانی بلند، مناره ها و غرفه های متعدد است از سال 1374 ه.ش. از قسمت خانقاه این بنا، بنا به عرفانی بودن بنا، بعنوان موزه ادب و عرفان شیخ شهاب الدین اهری استفاده می شود که در سطح کشور در نوع خود اولین موزه بوده و در حال حاضر شامل سه سالن و یک صحن است. در سالن ها اشیای عرفانی از قرن 15ـ7 ه.ق. و در صحن سنگ مزارهای قرن 15ـ11 ه.ق. به نمایش گذاشته شده است .

مسجد جامع اهر: با 21 گنبد و با طاقهای آجری و ستونهای عریض و استوار یادگاری از دوران سلجوقیان و اتابکان آذربایجان است . 

بازار سرپوشیده اهر: ا طاقهای آجری ساخته شده و در زمان حکمران ارسباران(رشیدالملک) مرمت و بازسازی شده و دارای راسته بازار ـ بازار نصیربیک و بازار جعفرقلی خان و بازار کفاشان می باشد. این بنا دارای حمامی بوده که در زمانهای قدیم از بین رفته است و اکنون محوطه آن دیده می شود . بازار اهر دارای تزئینات گچبری است و این تزئینات در کمتر بازاری دیده می شود.بازار دارای شاخه های متعددی بوده،راسته بازار،بازار کفاشان و بازار نصیر بیگ قسمتی از بازار های قدیمی اهر است که به شکل و شیوه قدیمی خود پا بر جاست .

 کاروانسرای شاه عباسی: اطاقهای آجری و معماری زیبا در مسیر جاده اهر-تبریز و گردنه گویجه بیل واقع گردیده و دارای یک سالن بزرگ و غرفه های متعدد است و منصوب به دوره صفویه می باشد .

جنگل طبیعی انداب (پارک جنگلی فندقلو): در 25 کیلومتری اهر- مشگین شهر بر فراز کوههای سرسبز روستای انداب قدیم واقع شده که بیشتر پوشش گیاهی آن درختان فندق می باشد .

 جنگل طبیعی تنباکولو: در بخش هوراند واقع شده و بعنوان یکی از مناطق جنگلی ارزشمند رویشگاه گونه های متنوع گیاهی و یکی از جاذبه های مهم گردشگری شهرستان به شمار می آید که سالانه پذیرای هزاران گردشگر می باشد .

خانه دکتر قاسم اهری: واقع در خیابان حزب ا... از قدیمی ترین خانه های موجود در اهر می باشد. این بنا دارای سرسرا و اتاقهای متعدد است.زیباترین قسمت بنا نورگیرها و تزئینات داخل آن است. و در سالهای اخیر قسمت هایی از بنا آسیب دیده است که بوسیله سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان در دست مرمت و استحکام بخشی است و در سال 84 پارکی به نام پارک دکتر قاسم اهری در مقابل این بنا توسط شهرداری اهر احداث گردیده و مورد بهره برداری است .

سد ستارخان اهر: در 15 کیلومتری جاده اهر- ورزقان واقع شده است. این سد اخیرا به زیستگاه پرندگان مهاجر تبدیل شده که در تابستان مرغابی ، لک لک و مرغ ماهی خوار و در فصل زمستان انواع مختلف پرندگان آبزی سیاحان بسیاری را به این منطقه می کشاند. همچنین امکان صید انواع ماهی در آبهای این سد و فضای سبز اطرف ان موجب شده تا این محل به تفرجگاهی برای خانواده ها و جوانان گردد .

قلعه پشتوی هوراند: این بنا در ارتفاع 3000 متری ساخته شده است و تنها دارای یک ورودی بوده که مسیر آن دارای پله های سنگی است.

 خصوصيات فرهنگي شهرستان اهر

زبان رايج اهالي اين منطقه تركي آذري بوده و در بعضي از نقاط به خصوص در منطقه هوراند، لهجه‌هاي تاتي و هرزني نيز وجود دارد. مذهب اهالي اين شهرستان شيعه اثني عشري مي‌باشد. اين شهرستان نيز زادگاه شعرا ـ نويسندگان ـ خوشنويسان ـ موسيقي‌دان و ساير چهره‌هاي هنري و فرهنگي است كه مي‌توان به اديب اهري ـ استاد عباس اسلامي ـ ميرزا حاجي آقا مدرس رياضي ـ رحيم هويدا ـ استاد ميرزا طاهر خوشنويس ـ بهرام شاهي ـ غفار ذابح ـ جمشيد مسگري و ... اشاره كرد.

 

                             *********************************

 

 

نگاهی گذرا به شهرستان هریس

 شهرستان هريس حدود 6/2377 كيلومترمربع مساحت دارد و از جنوب به شهرستان بستان آباد، از شرق به شهرستان هاي سراب و مشكين شهر، از غرب به شهرستان تبريز و از شمال به شهرستان های اهر و ورزقان محدود است.  اين شهرستان حدود 2/3 درصد كل وسعت استان آذربايجان شرقي را تشکیل می دهد.

جغرافیای طبیعی شهرستان هریس

حدود 70 درصد از وسعت اين شهرستان را اراضي جلگه اي و 30 درصد آن را مناطق كوهستاني تشكيل مي دهند. پست ترين نقاط آن 1500 متر و مرتفع ترين آن 3143 متر از سطح دريا ارتفاع دارد.

آب و هوا:  شهرستان هريس در مرتفعات داراي كليماي استيپي سرد و در نقاط پست يعني كناره تلخه رود داراي كليماي مديترانه اي است كه به طور كلي داراي زمستان هاي سرد و يخبندان و تابستان هاي ملايم مي باشد. متوسط درجه حرارت حداقل 25- در زمستان و حداكثر 35 درجه در تابستان مي باشد. متوسط بارندگي سالانه شهرستان 35 ميلي متر بوده كه غالباً 87 ميلي متر آن در پاييز و 90 ميلي متر در زمستان و 172 ميلي متر در بهار و يك ميلي متر در تابستان نازل مي گردد.

پوشش گیاهی:  شهرستان هريس به لحاظ قرار گرفتن در دامنه كوه هاي بزغوش، سابلاغ داغ، آق داغ و قوشاداغ و با داشتن حدود 70% خاك جلگه اي از مناطق مستعد كشاورزي مي باشد. قسمتي از اين مناطق و بلندي هاي آن سرسبز و داراي مرتفع درجه يك و دو بوده و هرسال از 15 خرداد ماه تا 15 شهريور ماه پذيراي تقريباً 7000 خانوار عشاير مي باشد كه در دامه كوه ها و مراتع به دامداري مشغول مي شوند.

ارتفاعات مهم و پستی و بلندی ها: مهم ترين كوه ها و ارتفاعات منطقه بدین شرح هستند:  رشته كوه هاي بزغوش، سابلاغ داغ، آق داغ و قوشاداغ با قله اي به ارتفاع 3143 متر در شمال هريس و در حد فاصل دو شهرستان اهر و هريس در امتداد شرق به غرب واقع شده و مرز مشترك حوضه آبريز ارس و تلخه رود بوده است.  كوه آيناخلي كه از شمال شرقي به جنوب غربي در بخش خواجه كشيده شده و حداكثر ارتفاع آن 2873 متر است.  كوه پيرداغ كه با ارتفاع 2852 متر در منتهي اليه غرب شهرستان هريس واقع شده و از ارتفاعات مشرف به روستاي نهند در بخش خواجه مي باشد.

منابع آبی: منابع تامين آب هاي منطقه عمدتاً از باران هاي بهاره و پاييزه و ذوب برف هاي زمستاني و قسمتي نيز از جاري شدن آب چشمه هاي طبيعي است. علاوه از آن جريان پر آب رودخانه تلخه رود ( آجي چاي كه از ارتفاعات سبلان – قوشا داغ – آنياخلي – آق داغ و بزغوش و دامنه هاي شمالي سهند سرچشمه گرفته و در قسمت جنوبي از شرق به طرف غرب جريان دارد كه از منابع آب هاي سطح الارض محسوب مي شود. از رودخانه هاي مهم منطقه مي توان به رودخانه هريس – رودخانه زرنق – رودخانه اوجان چاي و مسيل مينق – خلج و نمرور اشاره نمود.

تقسیمات کشوری

براساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو بخش (مرکزی و خواجه)، 6 دهستان و 5 نقطه شهری به نام های هریس، بخشایش، زرنق، کلوانق و خواجه می‌باشد.

جمعیت

در آخرین سرشماري سال 1385، جميعيت شهرستان هریس در حدود 626،67 نفر بوده است.

جغرافیای تاریخی شهرستان هریس

هريس يكی از قديمی ترين مناطق آذربايجان شرقی است. در وقف نامه ربع رشيدی نام بسياری ازآبادی های آذربايجان آمده است و نشان می دهد كه پاره ای از‌ آن ها (نظير هريس) در قرن های هفتم و هشتم هجری قصبه هايی آباد و بزرگ بوده اند. چند بنای تاريخی مهم از دوره ی فرمان روايی ايلخانان و جانشينان آنان در اين بخش به جای مانده است كه عبارتند از: بقعه شيخ اسحاق (در روستای خانقاه خانمرود) گورستان مينق، گورستان هيق، گورستان گوور، مسجد سنگی جمال‌ آباد، و مسجد اسنق (مربوط به قرن هشتم هجری). هريس يكی از قديمی ترين مراكز صنعت فرش در آذربايجان و ايران است و فرش های «مرز بلند» آن شهرت جهانی دارند.

آثار تاریخی و دیدنی شهرستان هریس

چشمه های هریس: چشمه ی آب معدنی آن، آبشار شیرلان و طبیعت بکر آن، آبشار اسماعیل کندی، آبشار بلند و زیبای دربند گوراوان، کوه ساپلاغ، چشمه سوقالخان و ... .

شیران و مینق: شيران یکی از روستاهای قديمي استان آذربایجان شرقی است که در دهستان خانمرود بخش مرکزی شهرستان هریس شهرستان هریس واقع شده‌است. مينق نيزیکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان بدوستان شرقی بخش مرکزی شهرستان هریس شهرستان هریس واقع شده‌است.

بقعه شیخ اسحاق: در ساحل جنوبي رودخانه كوچك روستاي خانمرود واقع در شهرستان هريس بقعه آجري مستطيل شكل به ابعاد 6× 5/13 متر با ازاره هاي سنگي و ديوار هاي آجري قرار دارد كه مردم محل آنرا بقعه شيخ اسحاق مينامند. تاريخ احداث بنا را با توجه به گورستان مجاور و شيوه معماري ميتوان به دوره صفويه نسبت داد. اين بنا از سه قسمت تشكيل يافته است : ايوان ـ مسجد ـ مقبره. ايوان مشرف به شمال و داراي دو ستون چوبي است. مسجد به شكل مستطيل و با پوشش تخت چوبي به ابعاد 5/6 × 5/4 متر و نهايتاً مقبره كه در جنوبي ترين قسمت بنا واقع شده و آسمانه آن گنبد كروي بلندي به ارتفاع تقريبي 11 متر ميباشد. در قسمت بالاي ورودي سنگ نبشته اي به خط ثلث وجود دارد كه نام باني آن است و امروزه قسمتي از آن از بين رفته است. مقبره در گورستان قديمي روستاي خانقاه واقع شده كه سنگ قبرهاي باقيمانده از پركارترين آثار حجاري قرون 9 و 10 ميباشد.

اقتصاد

اقتصاد منطقه بيشتر به كشاورزي ( زراعت، باغداري، صيفي كاري) و دامداري و صنايع دستي متكي بوده و موارد متفرقه در درجات بعدي قرار دارند.

کشاورزی

كشاورزي بهترين بخش اقتصادي منطقه است و بيشترين جمعيت فعال را در خود جاي داده و سهم عمده اي در تامين درآمد خانوارها دارد. كشاورزي منطقه شيوه توليد معيشتي و نيمه سنتي و نيمه مكانيزه است و اغلب بهره برداري ها از منابع آب و خاك به صورت تلفيقي از زراعت و دامداري است. بيشترين سطح اراضي زيركشت در كشاورزي به گندم اختصاص دارد و به ترتيب جو و علوفه و حبوبات و صيفي جات پياز، سيب زميني، در درجات بعدي كشيت قرار دارند.

با توجه به اين كه اقتصاد منطقه در درجه اول به كشاورزي متكي است اكثريت قريب به اتفاق ساكنين منطقه يا مستقيماً از محل امور كشاورزي امرار معاش مي نمايند و يا در رابطه مستقيم با فرآورده ها و امور جنبي آن اشتغال دارند. لذا حدود 90 درصد نيروي فعال ( خانوار) در اين بخش شاغل بوده كه عموماً مصرف خانوار از اين محل تامين و مازاد بر ميزان مصرف خانوار از طريق شركت تعاوني روستايي و يا ساير افراد متفرقه در بازارها فروش رسيده و نيازمندي هاي خانوار به كالاهاي ديگر از اين محل تامين مي گردد.

صنعت

منطقه هريس فاقد كارخانه و كارگاه و شهرك صنعتي بوده ولي اخيراً از سوي اداره كل صنايع شهرك هاي صنايع در جهت مطالعه و شناسايي زمين هاي مناسب اقداماتي صورت گرفته و اهالي روستاهاي مينك و بيلوردي و شهر زرنق از اين امر به خوبي استقبال كرده و شهرك صنعتي در حال احداث و تكميل مي باشد.

 

                                      **************************

 

نگاهی گذرا به شهرستان هریس

 شهرستان هريس حدود 6/2377 كيلومترمربع مساحت دارد و از جنوب به شهرستان بستان آباد، از شرق به شهرستان هاي سراب و مشكين شهر، از غرب به شهرستان تبريز و از شمال به شهرستان های اهر و ورزقان محدود است.  اين شهرستان حدود 2/3 درصد كل وسعت استان آذربايجان شرقي را تشکیل می دهد.

جغرافیای طبیعی شهرستان هریس

حدود 70 درصد از وسعت اين شهرستان را اراضي جلگه اي و 30 درصد آن را مناطق كوهستاني تشكيل مي دهند. پست ترين نقاط آن 1500 متر و مرتفع ترين آن 3143 متر از سطح دريا ارتفاع دارد.

آب و هوا:  شهرستان هريس در مرتفعات داراي كليماي استيپي سرد و در نقاط پست يعني كناره تلخه رود داراي كليماي مديترانه اي است كه به طور كلي داراي زمستان هاي سرد و يخبندان و تابستان هاي ملايم مي باشد. متوسط درجه حرارت حداقل 25- در زمستان و حداكثر 35 درجه در تابستان مي باشد. متوسط بارندگي سالانه شهرستان 35 ميلي متر بوده كه غالباً 87 ميلي متر آن در پاييز و 90 ميلي متر در زمستان و 172 ميلي متر در بهار و يك ميلي متر در تابستان نازل مي گردد.

پوشش گیاهی:  شهرستان هريس به لحاظ قرار گرفتن در دامنه كوه هاي بزغوش، سابلاغ داغ، آق داغ و قوشاداغ و با داشتن حدود 70% خاك جلگه اي از مناطق مستعد كشاورزي مي باشد. قسمتي از اين مناطق و بلندي هاي آن سرسبز و داراي مرتفع درجه يك و دو بوده و هرسال از 15 خرداد ماه تا 15 شهريور ماه پذيراي تقريباً 7000 خانوار عشاير مي باشد كه در دامه كوه ها و مراتع به دامداري مشغول مي شوند.

ارتفاعات مهم و پستی و بلندی ها: مهم ترين كوه ها و ارتفاعات منطقه بدین شرح هستند:  رشته كوه هاي بزغوش، سابلاغ داغ، آق داغ و قوشاداغ با قله اي به ارتفاع 3143 متر در شمال هريس و در حد فاصل دو شهرستان اهر و هريس در امتداد شرق به غرب واقع شده و مرز مشترك حوضه آبريز ارس و تلخه رود بوده است.  كوه آيناخلي كه از شمال شرقي به جنوب غربي در بخش خواجه كشيده شده و حداكثر ارتفاع آن 2873 متر است.  كوه پيرداغ كه با ارتفاع 2852 متر در منتهي اليه غرب شهرستان هريس واقع شده و از ارتفاعات مشرف به روستاي نهند در بخش خواجه مي باشد.

منابع آبی: منابع تامين آب هاي منطقه عمدتاً از باران هاي بهاره و پاييزه و ذوب برف هاي زمستاني و قسمتي نيز از جاري شدن آب چشمه هاي طبيعي است. علاوه از آن جريان پر آب رودخانه تلخه رود ( آجي چاي كه از ارتفاعات سبلان – قوشا داغ – آنياخلي – آق داغ و بزغوش و دامنه هاي شمالي سهند سرچشمه گرفته و در قسمت جنوبي از شرق به طرف غرب جريان دارد كه از منابع آب هاي سطح الارض محسوب مي شود. از رودخانه هاي مهم منطقه مي توان به رودخانه هريس – رودخانه زرنق – رودخانه اوجان چاي و مسيل مينق – خلج و نمرور اشاره نمود.

تقسیمات کشوری

براساس آخرین تقسیمات کشوری دارای دو بخش (مرکزی و خواجه)، 6 دهستان و 5 نقطه شهری به نام های هریس، بخشایش، زرنق، کلوانق و خواجه می‌باشد.

جمعیت

در آخرین سرشماري سال 1385، جميعيت شهرستان هریس در حدود 626،67 نفر بوده است.

جغرافیای تاریخی شهرستان هریس

هريس يكی از قديمی ترين مناطق آذربايجان شرقی است. در وقف نامه ربع رشيدی نام بسياری ازآبادی های آذربايجان آمده است و نشان می دهد كه پاره ای از‌ آن ها (نظير هريس) در قرن های هفتم و هشتم هجری قصبه هايی آباد و بزرگ بوده اند. چند بنای تاريخی مهم از دوره ی فرمان روايی ايلخانان و جانشينان آنان در اين بخش به جای مانده است كه عبارتند از: بقعه شيخ اسحاق (در روستای خانقاه خانمرود) گورستان مينق، گورستان هيق، گورستان گوور، مسجد سنگی جمال‌ آباد، و مسجد اسنق (مربوط به قرن هشتم هجری). هريس يكی از قديمی ترين مراكز صنعت فرش در آذربايجان و ايران است و فرش های «مرز بلند» آن شهرت جهانی دارند.

آثار تاریخی و دیدنی شهرستان هریس

چشمه های هریس: چشمه ی آب معدنی آن، آبشار شیرلان و طبیعت بکر آن، آبشار اسماعیل کندی، آبشار بلند و زیبای دربند گوراوان، کوه ساپلاغ، چشمه سوقالخان و ... .

شیران و مینق: شيران یکی از روستاهای قديمي استان آذربایجان شرقی است که در دهستان خانمرود بخش مرکزی شهرستان هریس شهرستان هریس واقع شده‌است. مينق نيزیکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان بدوستان شرقی بخش مرکزی شهرستان هریس شهرستان هریس واقع شده‌است.

بقعه شیخ اسحاق: در ساحل جنوبي رودخانه كوچك روستاي خانمرود واقع در شهرستان هريس بقعه آجري مستطيل شكل به ابعاد 6× 5/13 متر با ازاره هاي سنگي و ديوار هاي آجري قرار دارد كه مردم محل آنرا بقعه شيخ اسحاق مينامند. تاريخ احداث بنا را با توجه به گورستان مجاور و شيوه معماري ميتوان به دوره صفويه نسبت داد. اين بنا از سه قسمت تشكيل يافته است : ايوان ـ مسجد ـ مقبره. ايوان مشرف به شمال و داراي دو ستون چوبي است. مسجد به شكل مستطيل و با پوشش تخت چوبي به ابعاد 5/6 × 5/4 متر و نهايتاً مقبره كه در جنوبي ترين قسمت بنا واقع شده و آسمانه آن گنبد كروي بلندي به ارتفاع تقريبي 11 متر ميباشد. در قسمت بالاي ورودي سنگ نبشته اي به خط ثلث وجود دارد كه نام باني آن است و امروزه قسمتي از آن از بين رفته است. مقبره در گورستان قديمي روستاي خانقاه واقع شده كه سنگ قبرهاي باقيمانده از پركارترين آثار حجاري قرون 9 و 10 ميباشد.

اقتصاد

اقتصاد منطقه بيشتر به كشاورزي ( زراعت، باغداري، صيفي كاري) و دامداري و صنايع دستي متكي بوده و موارد متفرقه در درجات بعدي قرار دارند.

کشاورزی

كشاورزي بهترين بخش اقتصادي منطقه است و بيشترين جمعيت فعال را در خود جاي داده و سهم عمده اي در تامين درآمد خانوارها دارد. كشاورزي منطقه شيوه توليد معيشتي و نيمه سنتي و نيمه مكانيزه است و اغلب بهره برداري ها از منابع آب و خاك به صورت تلفيقي از زراعت و دامداري است. بيشترين سطح اراضي زيركشت در كشاورزي به گندم اختصاص دارد و به ترتيب جو و علوفه و حبوبات و صيفي جات پياز، سيب زميني، در درجات بعدي كشيت قرار دارند.

با توجه به اين كه اقتصاد منطقه در درجه اول به كشاورزي متكي است اكثريت قريب به اتفاق ساكنين منطقه يا مستقيماً از محل امور كشاورزي امرار معاش مي نمايند و يا در رابطه مستقيم با فرآورده ها و امور جنبي آن اشتغال دارند. لذا حدود 90 درصد نيروي فعال ( خانوار) در اين بخش شاغل بوده كه عموماً مصرف خانوار از اين محل تامين و مازاد بر ميزان مصرف خانوار از طريق شركت تعاوني روستايي و يا ساير افراد متفرقه در بازارها فروش رسيده و نيازمندي هاي خانوار به كالاهاي ديگر از اين محل تامين مي گردد.

صنعت

منطقه هريس فاقد كارخانه و كارگاه و شهرك صنعتي بوده ولي اخيراً از سوي اداره كل صنايع شهرك هاي صنايع در جهت مطالعه و شناسايي زمين هاي مناسب اقداماتي صورت گرفته و اهالي روستاهاي مينك و بيلوردي و شهر زرنق از اين امر به خوبي استقبال كرده و شهرك صنعتي در حال احداث و تكميل مي باشد.



نوشته شده توسط حامي در پنجشنبه 2 تیر1390

.:: ::.





Powered By blogfa.com Copyright © 2009 by peykearasbaran
This Themplate By Theme-Designer.Com

منوی اصــــلی -------------------- Menu

دربــــــــــــــاره -------------------- About

این وبلاگ با هدف بررسی و تحلیل وقایع اتفاقیه در حوزه انتخابیه کلیبر، خداآفرین، هوراند و آبش احمد راه اندازی شده و نویسندگان آن در تلاشند تا گامی هرچند کوچک در راستای ایجاد فضایی شاداب توام با آگاهی و بصیرت جهت حضور پرشور مردم سربلند ارسباران در انتخابات دوره نهم مجلس شورای اسلامی برداشته و آنها را در مسیر انتخاب اصلح یاری کنند.




موضوعات -------------------- Categories

دوستـــــــــــان -------------------- Links

آرشـــــــــیو -------------------- Archive

پیشـــــین -------------------- Previous

دیگر مــــوارد -------------------- Others

امکانات جانبی
theme-designer.com